Alzheimer Hastalığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

  • Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin zaman içerisinde ölmesiyle beraber yaşanan hafıza kaybı ve bilişsel fonksiyonların işlevsiz hale gelmesi sonucunda oluşur.
  • Beyin hücrelerinin yok olması şeklinde ilerleyen Alzheimer, nörolojik hastalık olarak tanımlanır. Düşünce, davranış ve hafıza fonksiyonlarının birbirleriyle bağlantı kuramamaları şeklinde ilerler.
  • Biyolojik bir hastalık olarak kabul edilen Alzheimer aynı zamanda demans türleri arasında en yaygın olarak görülenidir.
  • Başlangıç evresinde sinsice ortaya çıkarak basit unutkanlıklar ile kendisini belli eder. İlerleyen zamanlarda ise yakın geçmişteki olayları ve aile fertlerini unutmayla bir sonraki evreye geçilmiş olunur.
  • Hastalığın üst evrelerinde kişi temel ihtiyaçlarını gideremez hale gelir. Acıktığını, susadığını, ihtiyaç gidermesi gerektiğini unutur ve bunları yapamaz duruma gelir.
  • Başlangıç evresinin tespit edilmesi zor olduğu için orta evrelere doğru daha net bir şekilde kendisini belli eder. Zaman içerisinde kişi günlük aktivitelerini yapmakta zorlanmaya başlar. Sosyal becerilerin ve davranışların hızlı bir şekilde körelmesiyle beraber bir sonraki evreye geçilmiş olunur.
  • İleri düzey Alzheimer hastaları, konuşmayı unuttuğu için karşılıklı sohbet etme yeteneğini kaybeder. Sorulan sorulara cevap veremez ve olaylara tepki gösteremezler.
  • 65 yaş ve üzeri kişilerde görülme sıklığı daha fazla olmasa da orta yaş grubunda da görüldüğü için “Yaşlılık dönemi hastalığı” olarak kabul edilmez.
  • Alzheimer, bilişsel ve davranışsal becerilerdeki performans düşüklüğü şikayetiyle kendisini belli eder. Başlangıç evresinde hafif belirtiler görülmesine karşılık yaşa bağlı olarak hızlı bir ilerleme kaydeder. Gün içerisinde yenilen yemeklerin, konuşulan konuların, kişilerin, nesne yerlerinin unutulması gibi çeşitli semptomlar içerir.
  • Hastalığın ilerleme seyrine bağlı olarak bilinç bulanıklığı, bilinen bir mekanda kaybolunması, konuşma ve dil becerilerinin yitirilmesi gibi belirtiler görülür. Özellikle hastalığın ilk teşhis döneminde çok sık olarak rastlanan semptomlardır.
  • Zamanla hastanın aile bireylerini tanıyamaması, yakın geçmişe dair her şeyin unutulması, kendini tanımakta zorlanması durumları hastalığı çok ileri düzeye taşır. Böylelikle hasta günlük yaşamını idame ettiremez hale gelerek bir bakım verene ihtiyaç duyar.
  • Uzun yıllardır Alzheimer üzerinde yapılan çalışmalar hastalığın ortaya çıkış nedenini tam olarak bulabilmiş değil. Hastalığın ortaya çıkmasına etki eden faktörler ise ileri yaş, uyku ve yeme bozuklukları, sigara ve alkol kullanmak gibi faktörlerdir.
  • Alzheimer hastalığının kadın ve erkeklerde görülme sıklığına bakıldığında ise erkeklerin daha fazla yakalandığı görülür. Kadınlardaki Alzheimer hastalığının erkeklere oranla daha az ve hafif semptomlarda görüldüğü biliniyor. Durumun kadınlardaki ortalama yaşam süresinin daha uzun olmasıyla ilişkili olduğu tahmin ediliyor.
  • Bilişsel, davranışsal ve sosyal becerilerin azalmasında beyin hücrelerinin ölmesi etkilidir. Bunun yanında işlevsiz hale gelen beyin hücrelerinin etrafında tespit edilen beta amiloid plaklarının da hastalık üzerinde etkili olduğu düşünülüyor.
  • Yapılan bilimsel araştırmalar kapsamında beyin hücrelerindeki ölümlere neden olan faktörlerin belirlenmesi, ileride hastalığa sebep olan nedenlerin kesin bir şekilde belirleneceği noktasında umut ışığı olarak görülüyor.
  • Alzheimer hastalığının teşhis edilmesine yönelik ayırt edici bir tanı yoktur. Bu yüzden teşhis aşamasında pek çok tanı testi bir arada yapılarak sonuç elde edilmeye çalışılır.
  • Alzheimer hastalığının belirtileri için gelen hastalar ilgili sağlık kuruluşlarının nöroloji bölümüne yönlendirilir. Nöroloji kliniğine yönlendirilen hastalardan ilk etapta hastalık belirtilerinin ne zaman başladığına dair bilgiler alınır. Daha kapsamlı bilgi edinmek adına hastanın ailesine ve çevresine de başvurulur.
  • Bilgiler alındıktan sonra hafıza, denge, duyu, sinirsel işlevler ve refleksleri ölçen taramalar uygulanır. Alzheimer tanısının desteklenmesi ve benzeri hastalıkların tespit edilmesi adına kan testleri, tomografi ve MR uygulamaları da yapılarak kişilik taraması tamamlanmış olunur.
  • Alzheimer hastalığı farklı hastalıklarla benzer belirtiler gösterdiği için bunların tespit edilmesinde gen taramalarına da başvurulur. Özellikle Alzheimer hastalığının görülmesinde önemli rol oynadığı düşünülen APOE-e4 geninin araştırılması ciddi önem taşır.
  • Yapılan araştırmalar ve uygulamalar doğrultusunda hastalığa yönelik şüpheleri arttıran bulguların görülmesi halinde bilişsel fonksiyon testleri uygulanır. Bu testler Alzheimer hastalığına yakalanan kesin hastalar üzerinde yapılır. Test sonuçlarına bağlı olarak uzman hekim hastalığın kesin teşhisini koyar.
  • Alzheimer belirtilerini taşıyan hastalar vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmelidir. Yapılan tanı kitleri ve uygulamaları sonucunda uzman hekim tarafından hastalık teşhisi konan hastalar vakit kaybetmeksizin tedavi sürecine dahil edilir. Hastalığın evresi, hastanın yaşı ve varsa farklı genetik hastalıkları göz önüne alınarak hastaya özel tedavi süreci planlanır.
  • Bilinen kesin bir tedavisi bulunmayan Alzheimer, bazı tedavi modelleri ile hastalığın ortaya çıkmasına yol açan semptomları azaltır veya ortadan kaldırır. Evde tedavi görecek olan hastalar için ev ortamının uygun şekilde düzenlenmesi önemlidir. Eğer hasta tek başına yaşıyorsa unutkanlığı önleyen ve hatırlamayı kolaylaştıran önlemler alınmalıdır. Örnek olarak evin farklı yerlerine konulan fotoğraflar, yazılan notlar ve hatırlamayı kolaylaştırıcı işaretler olabilir.
  • Bireysel ya da grup olarak hastaya uygulanacak olan psikiyatrik terapiler sosyal uyuma, dil ve konuşma becerilerine, problem çözme yeteneklerine önemli oranda katkı sağlar.
  • Hastalığın ilerlemesini yavaşlatarak yaşam kalitesini arttıran bazı ilaçlar uzman hekim tarafından gerekli görülürse hastaya önerilir. İlaç kullanımı doğrudan hastalığa etki etmek yerine semptomların daha işlevsel hale getirilmesine yönelik gerçekleşir.
  • Aile fertlerinde Alzheimer hastalığına yakalanmış olan fakat diğer üyelerde belirtilerini göstermeme durumuna karşılık da önleyici yöntemler uygulanır. Bağımlılık yapıcı maddelerden kaçınmak, düzenli olarak spor ve egzersiz yapmak, uyku ve yeme düzenine dikkat etmek bu yöntemlerden bazılarıdır.
  • Alzheimer görülen hastanın ailesine yönelik hastalık belirtilerine işaret eden durumlara karşılık farkındalık çalışmaları yapılması önerilir. Kendisinde ya da yakın çevresinde Alzheimer belirtileri olduğunu düşünen kişiler sağlık kuruluşuna gitmelidir. Hastalığın araştırılmasına, hangi evrede olduğuna yönelik muayene ve tanı kiti testleri yapılmalıdır.
  • Hastalığa dair kesin teşhis tanısı konulması halinde hiç vakit kaybetmeden tedavi sürecine başlayarak hastalığın ilerleyişi durdurulmalıdır.
  • Yapılan bir başka araştırmaya göre Alzheimer hastaları yakın zamandaki olayları ve kişileri hatırlamazken çok geçmiş yıllardaki olayları hatırlayabiliyor. Bu duruma neyin neden olduğu ise henüz bilinmiyor.
  • Hastalığın ortadan kalkmasına yönelik herhangi bir ilaç henüz geliştirilemedi. Nedeni ise beyin hücrelerinin ölümüne sebep olan faktörlerin kesin olarak belirlenememiş olmasıdır. Fakat sağlıklı beslenme, düzenli spor ve egzersiz, kaliteli bir sosyal yaşam ile beraber hastalığa yakalanma oranlarında ciddi ölçüde azalma görülüyor.
  • Şu an için uygulamada olan tedaviler hastalığın seyrini yavaşlatmaya ve davranış komplikasyonlarının önlenmesine yönelik tedavi sağlıyor.
  • İlaç tedavisi de benzer şekilde hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve hasta kalitesini arttırmaya yönelik uzman hekim kontrolünde yapılıyor. Uzman hekim ilaç tedavisindeki ilerlemeyi ve gelişmeyi adım adım takip ederek gerekli analizleri yapıp sağlıklı bir süreç geçirmeyi amaçlar.
  • Henüz kesin bir tedavisi bulunamayan Alzheimer hastalığının yakın gelecekte daha kesin tedavi yöntemleri bulunacağı yapılan araştırmalar kapsamında belirtiliyor. Her ne kadar yaygın olarak 65 yaş ve üzeri kişilerde görülüyor olsa da orta yaş grubunda da ciddi ölçüde görülebilen bir hastalıktır. Dolayısıyla yukarıda belirtilen belirtileri taşıdığını düşünen kişiler vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna giderek uzman hekim kontrolünde gerekli uygulamaları yaptırmalıdır.

Bu sayfada yer alan ifadeler bağlayıcı ve tedavi maksadıyla kullanılmaya uygun değildir. Sağlık sorununuzun tedavisi için kendinize en uygun tedavinin geliştirilmesi için sağlık kuruluşlarından ve uzman hekimlerden bilgi alınız.

Leave A Comment

Blog