Alzheimer Testi Nasıl Yapılır?

Beyin hücrelerinim tahribatı ve zamanla ölümü sebebiyle kişilerde görülen hafıza kaybı ve bilişsel fonksiyonların azalması Alzheimer’a yol açmaktadır. Alzheimer bilindiği üzere nörolojik bir hastalıktır ve beyinde belirtilerini göstererek açığa çıkar. Kişi kendinde bu belirtileri görmeye başladığı zaman ilk olarak bir nöroloji polikliniğine gitmeli ve doktora görünmelidir. 

Doktor tarafından yapılan tetkik ve değerlendirmeler sonucunda Alzheimer teşhisi konulan kişilerde hastalığın seyrine bağlı olarak ve bazı faktörler sebebi ile tedavi süreci değişiklik gösterebilir. Bu faktörler hastanın yaşı, hastalık geçmişi, hastalığın ilerlediği seviyedir ve bunlar göz önünde bulundurularak tedavi süreci başlar. 

Alzheimer hastalığının, kökten çözüme ulaştırılabileceği bir tedavi yönteminden söz edilemez. Ancak yapılacak bazı uygulamalar ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ve hastalık semptomlarının azaltılması için çalışmalar yapılabilir. Alzheimer hastalığından şüphelenen kişiler düzenli olarak test yaptırmalıdırlar. Bu testler doktor ile yüz yüze de gerçekleşebilir internet ortamında da kolaylıkla yapılabilmektedir. Yapılacak olan testin içeriği kısa kısa sorular ve 3 ile 4 dakikalık oyunlardan oluşur. Doktor bu testler sonucunda hastalık hakkında bilgi sahibi olur.

Alzheimer hastalığını test etmek için ilk olarak belirtileri kontrol etmek gerekir

Hastada, öz saygı ve motivasyon düşüklüğü, bilinç bulanıklığı, kişilerin çok iyi bildikleri yerlerde bile kaybolmaları, kişilerin bulundukları ortama adapte olmada zorluk çekmeleri, dil beceri ve konuşmada sorunlar, halüsinasyonlar görmek, yakınlarından olağan dışı şeyler talep etme, saldırganlık, etrafındaki kişilere karşı sürekli şüphe duyma, kişilerin günlük olarak gerçekleştirdikleri aktiviteleri yardım olmadan zorluk yaşaması, depresyon, anksiyete (kaygı) bozukluğu gibi durumlara bakılır. Alzheimer hastalarının bu belirtilerinin ilerlemesi durumunda ilgili testler yapılır ve tedavi süreci başlar. 

Yapılacak olan test bir akraba veya arkadaş tarafından sorulacak şekilde hazırlanarak doğruluğundan emin olmak gerekir. Testlerde sorulan sorulara birkaç örnek verecek olursak; Yakınınızın hafıza kaybı var mı? Varsa, hafızası birkaç yıl öncesinden kötü mü? Aynı gün içinde soruları, ifadeleri ya da hikayeleri tekrarlıyor mu? Ayda birkaç kez eşyaların yerlerini karıştırıyor mu? Eşyaları bulamadığı zaman diğer insanları onları çalmakla suçluyor mu? Gibi sorular testin içeriğini oluşturan soru kalıplarıdır. 

Bilimsel Araştırmalar

ABD’deki Ohio Eyalet Üniversitesi’ndeki kognitif nöroloji biriminde çalışan bilim insanları Alzheimer’ın belirtilerini saptayacak bir test hazırladı. 50 yaşını geçen bin kişi üzerinde 5 soruluk bir test yapıldı. Birimin başında olan Dr.Douglas Scharre, 15 dakikada tamamlanılması istenilen test sayesinde soruları yanıtlayan kişilerde Alzheimer tanısı yapılamadığını ancak hastalığın olup olmadığını anlayabilecekleri kadar ipucuna rastladıklarını açıkladı. 

Bu sorular, alışveriş yapıldığında ne kadar para üstü alınabileceğine dair matematik sorusu şeklinde gelen bir soru,en sevdiği yiyeceğin adı, tirbuşon ve çekiç arasındaki benzerliklerin yazılması, boş bir saat kadranına tüm saatlerin yazılıp akrep ve yelkovanın çizilmesi, 12 meyve ve sebze adı sıralamasını gibi sorulardı. Ancak denildiği gibi tam bir tanı konulamaması karşın belirtilerin gösterilip gösterilmediğini saptayacak kadar bilgiye sahip olabildiklerinden bahsetmiştir. 

Teşhis için kesin bir yöntemin olmamasına karşılık, beyin görüntüleme yöntemleri (MR veya BT), EEG, laboratuvar testleri ( özellikle B12 eksikliği ve tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi) gibi testler konulacak olan tanı açısından önem arz ederek yol gösteri olabileceği tartışılamaz. Özellikle depresyonda olan ancak gizlemeye çalışan Alzheimer hastalarında, nöropsikolojik testler depresyonu ortaya çıkarması açısından önemli bir yer tutmaktadır. Nöropsikolojik testler konu üzerinde deneyimli, özel olarak bu alanda eğitim almış uzman klinik psikologlar tarafından uygulanır. Hazırlanan test raporunda hastanın unutkanlık sorununun hangi alanda ve ölçüde olduğu doktorun tedavi süreci açısından önemli bir yol gösterici durumundadır.

Alzheimer’ın ciddi bir hastalık olduğunu unutmamalı, bu alanda tedavi için uzman hekimleri tercih etmelisiniz. Unutulmamalıdır ki, bu denli komplike bir sağlık sorunun tek bir teşhis ve tedavi süreci yoktur. Sizin hastanız için uygun olan tedaviyi geliştirebilmeleri için, çareyi sağlık kuruluşlarında arayınız.

Alzheimer Testinde Ne Sorulur?

Alzheimer hastalığının tanısını koymaya yardımcı olan bazı testler mevcuttur. Alzheimer hastalığının testinde hastanın bilişsel durumunu öğrenmek için hastaya birtakım sorular sorulur. “Yolunuzu hatırlamakta güçlük çekip yolu kaybettiğiniz hiç oldu mu?” “Konuşmanızın ortasında konuşulan konuyu unutup muhabbeti hiç kesmek zorunda kaldınız mı?” “Olayları, sözcükleri hatırlamakta zorluk çekiyor musunuz?”  “Okumak ve yazmak gibi aktiviteleri yapmakta güçlük çektiğiniz oluyor mu?” tarzında sorular hastaya yöneltilir. Mantık ve muhakeme soruları da testte hastaya yöneltilen sorular arasındadır. Hastanın bu testlere verdiği cevaplar testi yapan uzman tarafından not alınarak toplanır ve cevapların birbiri ile tutarlılığı doğrultusunda diğer tarama tahlilleri ışığında değerlendirilerek Alzheimer hastalığının tanı koyma sürecine gidilir.

 

Kaynak:

https://www.nia.nih.gov/health/how-alzheimers-disease-diagnosed

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments

Blog