İstanbul Uykusuzluk (İnsomni) Tedavisi

Uyku, insanın varoluşundan günümüze ihtiyaç duyduğu ve oldukça önemli bir gereksinimdir.

Geçmişte uykunun ne kadar önemli olduğuna dair yeteri bilgiye sahip olunmadığından pasif bir dönem olarak görülürken bugün farkındayız ki ömrümüzün 3/1’ini kapsamakta olan uyku zihinsel ve fiziksel tüm faaliyetlerimizi sağlıklı bir şekilde yürütebilmemiz için önemi yüksek olan bir dönemdir.

Uyku süremiz ve zamanlaması tamamen kişiye özeldir. Her birey zihinsel ve fiziksel olarak fonksiyonlarını doğru bir şekilde sürdürebilmesi için sağlıklı ve doğru uyku yapısına sahip olmalıdır. Uyku düzeni olmayan ve yeterli derecede uyumayan kişilerde hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları ve inme gibi birçok risk oluşabilmektedir.

Günümüzdeki araştırmalarda uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyen yaklaşık 85 civarı olumsuz etken tespit edilmiştir. Uyku bozukluğuna neden olan bu durumlar çoğunlukla kişinin uyuduğu esnada ortaya çıktığı için hastaların farkına varmasının gecikmesine bağlı olarak tanı ve tedavide gecikmeler yaşanabilmektedir.

Günümüzde meydana gelen iş ve trafik kazalarının büyük çoğunluğu uykusuzluk dolayısıyla meydana gelmektedir. Bu gibi durumlar uykunun insan için ne kadar önemli bir varlık olduğunu ortaya koymaktadır.

Uyku Bozukluğu (Uykusuzluk) Nedir?

Uyku bozukluğu, bireylerin yaşam kalitesinin düşmesine sebebiyet verdiği gibi aynı zamanda fonksiyonel yeteneklerin üzerinde belirgin kayıplara da neden olan bir hastalık grubudur. Uyku bozukluğunun altında yatan hastalıkların teşhis ve tedavisi birçok tıp dalının ortak ilgi alanıdır.

Uykuya dalamama, uykuyu sürdürememe ve sürekli uykulu olabilme gibi çeşitli uyku ile ilişkili bozukluklar olabilmektedir. Hal böyle olunca uyku zamanlaması ile vücudun biyolojik saatinin uyumsuzluğu, uyuma ihtiyacı hissedildiğinde uyuyamama, uyanık kalmak istenildiğinde ise uykulu olma gibi durumlar ortaya çıkmaktadır.

Uykusuzluğun Yaygın Sebepleri Nelerdir?

Uyku bozukluğunun altında yatan ilaç kullanımı, gürültü, duygusal ve fiziksel rahatsızlık, depresyon, travma, stres, sıcak ve ışık gibi birçok etken olabilir. En yaygın nörolojik sebepleri ise insomnia, parasomnia, narkolepsi ve uyku apnesi sendromudur. Bu sebepleri sırasıyla şu şekilde ele alabiliriz.

uykusuzluk

Insomnia (Uykusuzluk Hastalığı)

Insomnia, bireyin uykuya dalmasını veya uykuda kalmasını güçleştiren ve istenilen zamandan çok daha erken saatte uyanmasına, sonrasında ise tekrar uyku sürecine geçememesine sebebiyet veren bir uyku bozukluğu durumudur.

Uykusuzluk hastalığına maruz kalan kişiler, uykudan uyandığında kendini hiç dinlenmemiş gibi yorgun hissedebilir. Uykusuzluk durumu kendinizi enerjik hissetmeyeceğiniz gibi aynı zamanda ruh halinizi, sağlığınızı ve günlük iş ya da okul gibi performanslarınızı da olumsuz etkileyerek yaşam kalitenizin düşmesine sebep olabilir.

Insomnia Belirtileri

  • Gün içinde uyuklama
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik hali
  • Konsantrasyon bozukluğu
  • Hafıza problemleri
  • Geceleri zor uyuma
  • Geceleri uyku bölünmesi
  • Çok erken saatlerde uyanmak
  • Sabah uyandığında dinlenmemiş olmak
  • Anksiyate
  • İş, okul veya benzer ortamlarda hatalar yapma
  • Uykusuzluğun verdiği enerji düşüklüğünden dolayı kazaların yaşanması

Parasomnia (Gece Terörü)

Parasomnia, gece terörü olarak da isimlendirilen, uyku esnasında normal olmayan davranışlar gerçekleştirilmesine neden olan bir uyku bozukluğudur.

Parasomnia hastalığı olan bir birey uyku esnasında hareket edebilir, konuşabilir veya olağandışı hareketler sergileyebilir. Aynı ortamda bulunan insanlar bu kişinin uyanık olduğunu düşünse de kişi aslında uyuyordur, bilinçsizdir ve bu yaptıklarını hatırlamaz.

Parasomnia Belirtileri

  • Oldukça yüksek sesle çığlık atarak, bağırarak veya ağlayarak uyanma
  • Kalp atışının hızlı atması
  • Hızlı soluk alıp verme
  • Yatakta kendini otururken bulma
  • Terleme
  • Etrafa tekmeler savurma
  • Sabah uyandığında yaşananları hatırlama
  • Göz bebeklerinin büyümesi

Narkolepsi

Narkolepsi, bireyin uygun olmayan zamanlarda birdenbire uykuya dalmasına sebep olan ve nadir görülen bir beyin rahatsızlığıdır.

Beyin, uyku ile uyanma arasındaki düzeni sağlayamadığından ortaya çıkmaktadır.

Narkolepsi Belirtileri

  • Gün içerisinde uyku hali, gün boyunca aşırı uykulu hissetmek, uyanık kalmakta ve konsantre olmakta güçlük çekmek.
  • Uyku atakları, birdenbire uyuya kalma.
  • Uyku felci, uyanırken ya da uykuya dalarken geçici olarak hareket edememe, konuşamama.
  • Gece aşırı rüya görme, uyanma. Rüyalar genellikle siz uykuya dalarken, uyanmadan önce ya da uyanırken görülmektedir.

Uyku Apnesi

Uyku apnesi, kısaca uyku sırasında solunumun durması olarak ifade edilebilir. Kişi uyku apnesi sendromuyla karşılaştığında uykudayken birkaç saniye geçici boğulma durumuyla karşı karşıya kalabilmektedir.

Boğulma esnasında kandaki oksijen seviyesi düştüğünden beyin uyanır ve böylece solunum fonksiyonları durduğundan vücudu uyandırır.

Uyku apnesi gözlemlenen kişiler geceleri birkaç defa uykudan uyanabilir. Sık sık uykusu bölünen hastalar bir sonraki günü hatırlayamazlar. Yeteri kadar uyuduğunu düşünen ancak gün içinde kendini çok yorgun hisseden kişilerde uyku apnesi olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır.

Uyku Apnesi Belirtileri

  • Gündüz uykusuzluk ve yorgunluk
  • Diğer kişilerinde şahit olduğu solunum durması
  • Özellikle sabahları baş ağrısı
  • Yüksek sesle horlama
  • Boğaz ağrısı
  • Ağız kuruluğu
  • Yüksek tansiyon
  • Sinirlilik
  • Dikkat eksikliği
  • Depresif ruh hali

Uyku Bozukluğu (Uykusuzluk) Problemi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Uykusuzluk problemi yaşayan hastalar bunun altında yatan sebebin teşhisi ve tedavisi için nöroloji uzmanına başvurmalıdır.

Nöroloji uzmanının yapacağı bazı tetkikler ile uykusuzluğa yol açan sebepler araştırılır. Tetkik ve araştırma sonuçlarına göre tespit edilen probleme istinaden tedavi planlanır.

Kaynakça:

National Sleep Foundation. Sleep Disorders. (http://www.sleepfoundation.org/articles/sleep-disorders) Accessed 11/24/2020.

Rémi, J., Pollmächer, T., Spiegelhalder, K., Trenkwalder, C., & Young, P. (2019). Sleep-related disorders in neurology and psychiatry. Deutsches Ärzteblatt International, 116(41), 681.

What You Need to Know About Parasomnias (https://www.healthline.com/health/parasomnia)

Narcolepsy (https://www.nhs.uk/conditions/narcolepsy/)