Senil demans nedir?

Demans; öğrenme, bellek, oryantasyon ve kişilik gibi insanın günlük hayattaki aktivitelerinde bozulmayı beraberinde getiren, sosyal ve iş hayatını etkileyen sinir sisteminde meydana gelen bir hastalık türüdür. Hastalık ilk başlarda kişinin fark edemeyeceği şekilde başlamakla birlikte sonralarında hızla ilerleyen bir süreci beraberinde getirmektedir. Demanslı bireylerde hafıza ve kişinin hayatını devam ettirmesini sağlayan becerilerde bozulma, duygu kontrolü ve çevreye olan ilginin azalması gibi temel özellikler görülür, düşünce içeriği azalmaya başlar ve kişilik değişiklikleri de ortaya çıkabilmektedir.

Demansa yol açan nedenler; alzheimer hastalığı, beyin damar tıkanıklıkları, beyin enfeksiyonları, vitamin eksiklikleri, aşırı alkol kullanımı, beyin tümörleri, bazı ilaçlar, depresyon, çeşitli metabolik ve sistemik hastalıklar gibi nedenlerdir.

Demansın pek çok türü bulunmaktadır. Bunlardan biri de senil demanstır. Senil demans, değişen hafıza, akıl yürütme ve dil gibi ilerleyici ve geri döndürülemez derecede işlev kaybı ve hareketleri gerçekleştirme ve nesneleri tanıma veya tanımlama yeteneğinin kaybı ile kendini gösteren demans türüdür. Senil demans, 65 yaşından büyük hastalarda daha çok görülür ve yaşlılarda büyük bir engele neden olmaktadır. Hafıza kaybı, kişinin kendisini zamana ve mekâna yönlendirememesi, kendini kolayca kaybetmesi ve en yakın kişileri tanımada güçlük çekmesi, çevresinde olup biteni daha az ve daha az anlayabilmesi bu hastalığın en tipik göstergeleri arasında yer alır.

Senil hastalığının teşhisi genellikle tam kan sayımı, böbrek, karaciğer ve tiroid fonksiyon testleri, serum B12 vitamini ve folik asit seviyeleri, açlık glikozu, kafatasının bilgisayarlı tomografisi veya manyetik rezonans görüntüleme gibi yöntemler ile yapılabilmektedir. Hastalığın nedenine bağlı olarak senil demansın birkaç belirtisi bulunmaktadır ve ortaya çıkması yıllar sürebilir. Yavaş yavaş kendini gösteren bir hastalıktır.

En yaygın belirtileri hafıza kaybı, kafa karışıklığı, iletişimi anlamada güçlük, karar vermede zorluk, insanları tanımada güçlük, bulundukları gün gibi ortak gerçekleri unutmak; kişilik ve eleştirel duyu değişikliği, iştahsızlık, kilo kaybı, bilinen ortamlarda yönelim kaybı, hareketler ve tekrarlayan konuşma araba kullanma, yalnız alışveriş yapma, yemek pişirme ve kişisel bakımda zorluk gibi zorluklar yaşamaktadır.

Senil demans gelişimine yol açabilecek nedenler şunlardır:

Birinci neden Alzheimer hastalığıdır. Alzheimer hastalığı, beyin nöronlarının ilerleyici dejenerasyonunun meydana geldiği ve hafıza, dikkat, dil, yönelim, algılama, akıl yürütme ve düşünme gibi bilişsel işlevlerin bozulduğu ile ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Kalıtsal faktörler bu hastalığa yakalanmada büyük bir önem taşımaktadır. İkinci neden ilaçların neden olduğu demanstır. Bazı ilaçlar demans hastalığının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Üçüncü neden vasküler kökenli demanstır. Genellikle yüksek tansiyon ve felçlerin eşlik ettiği çoklu hastalıklardan kaynaklı olarak daha hızlı bir başlangıca sahiptir. Senil demansa gelişimine yol açabilecek başka hastalıklar da vardır.

Demans hastalığının elliden fazla türü tespit edilmiştir. Bu hastalığı ve türünü tespit ettikten sürecin çok iyi bir şeklide planlanması gerekmektedir. Hastalık hızlı bir şekilde ve kişinin hayatını etkileyecek şekilde yayılma göstermektedir. Kişi günlük hayatına ve kişisel aktivitelerine devam etmek istiyorsa tedavisini aksatmamalı ve demansın etkilerini en aza indirgeyecek yollara başvurmalıdır. Bu şekilde hem kendisin hem de çevresini zor bir durumda bırakmaktan kurtulmakta ya da bu süreç az da olsa erteleyebilme şansı elde etmektedir.

Burada demans hastasına bakan kişilerin dikkat etmesi gereken pek çok şey bulunmaktadır. Hastalıkların kişinin elinde olmayan bir durumdan kaynaklandığı unutulmamalıdır. Kişi bu hastalıklara yakalanmayı kendi istememekte ve gösterdiği belirtiler kişinin kendi elinden kaynaklı olmamaktadır. Bu süreç zorlu bir süreçtir. Hastalığın daha ileri boyutlarında pek çok zorluk karşılarına çıkabilir.

Kaynakça:

https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/senile-dementia

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments

Blog